شناسایی چالش‌ها و راهبردهای حکمرانی بخش معدن و زمین‌شناسی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور

چکیده

وجود ظرفیت ‌های بالقوه معدنی و بستر زمین‌شناسی متنوع و منحصر به فرد، از موهبت‌های خدادادی است که نقش بسزایی در توسعه زیرساخت، عمران، شهرسازی و معدن و صنایع معدنی کشور ایفا می-کند، لذا بررسی و واکاوی چرخه حکمرانی در این حوزه امری ضروری و انکارناپذیر است. «امور حاکمیتی» مطابق با ماده(8) قانون مدیریت خدمات کشوری، موجب اقتدار و حاکمیت کشور شده و منافع آن بدون محدودیت شامل همه اقشار جامعه می‌شود و پر واضح است که فعالیت‌های اکتشافی و زمین‌شناسی مستثنی از این امر نخواهد بود. در این تحقیق، با بهره‌گیری از روش تحلیل داده‌بنیاد، با تبیین چالش‌های اساسی که چرخه حکمرانی معدن و علوم زمین را مختل کرده است و ارائه راهبردهای پیشنهادی درصدد هستیم ضرورت تحول در این بخش را مسجل انگاریم. بدینمنظور ضمن انجام مصاحبه‌های عمیق با هفت نفر از خبرگان سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور و کدگذاری و طبقه بندی متن مصاحبه‌ها، 18 مفهوم، 6 مقوله فرعی و در نهایت چالش‌های شناسایی شده در دو حوزه «منابع انسانی» و «منابع معدنی» دسته‌بندی شد. در ادامه با احصاء دو راهبرد کلیدی «استقرار حکمرانی مشارکتی» و « بازنگری در سیاستگذاری جذب و توانمندسازی نیروی انسانی مشاغل حاکمیتی» و پیش‌بینی پیامدهای حاصل از آن، مدل پیشنهادی حکمرانی زمین‌شناسی و شناسایی ذخایر معدنی در ایران ارائه شد. نتایج حاکی از این موضوع است که همکاری و تعامل موثر نهادهای متولی اکتشاف ذخایرمعدنی و زمین‌شناسی در دو بخش دولتی و خصوصی، افزایش بهره‌وری این فرآیند و به تبع آن رشد اقتصادی، افزایش سهم معدن در تولید ناخالص ملی و پایستگی زیرساخت‌های عمرانی، شهری و شریان‌های حیاتی کشور را دربرخواهد داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying Challenges and Strategies for the Governance of the Mining and Geology sector

نویسندگان [English]

  • reza najjari 1
  • Elahe Tavakoli 2
1 Associate Professor of Public management, Payam e Noor University
2 PhD candidate in public management, Payam e Noor University
چکیده [English]

The existence of mineral potentials and diverse and unique geological base is one of God's gifts that plays a significant role in the development of infrastructure, construction, urban development and mining and mineral industries of Iran, therefore, the examination and analysis of the governance cycle In this field, it is necessary and undeniable. According to Article (8) of the Civil Service Management Law, "Government Matters" has given rise to the authority and sovereignty of the country and its interests include all sections of the society without limitation, and it is clear that exploration and geological activities are not exempted from this. In this research, using Grounde Theory analysis method, we seek to explain the basic challenges that have disturbed the governance cycle of mining and geosciences, and further by explaining the suggested solutions and strategies, we tried to explain the necessity of revolution in this sector. For this purpose, while conducting in-depth interviews with seven experts of the Geological Survey of Iran and coding and classifying the text of the interviews, 18 concepts, 6 sub-categories and finally two main challenges "human resources" and "mineral resources" were extracted. In the following, by analyzing two key strategies "Collaborative Governance " and "Revision in the policy of the human resources of governance jobs" and predicting the resulting consequences, the proposed model was presented. The results indicate that the effective cooperation and interaction of the institutions in charge of exploration of mineral and geological reserves in both the public and private sectors, increase the productivity of this process and, as a result, economic growth, increase the share of mining in the gross national product and the sustainability of civil, urban and arterial infrastructures of the country will occurred.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Governance
  • Collaborative Governance
  • Geological Survey of Iran(GSI)
  • challenge of mineral resources
  • challenge of human resources
امام خامنه ­ای (مدظله­ العالی)، سید علی (1397). بیانیه رهبر معظم انقلاب به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در تاریخ 22/11/1397.
ابطحی، سیدمصطفی؛ سالاری سردری، فرضعلی و آرایش، حسن (1397). بررسی و تبیین حکمرانی شایسته در رویکرد حکمرانی نظام جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه راهبرد سیاسی، 2 (5).
استراس، آنسلم و کوربین، جولیت (1390). اصول روش تحقیق کیفی، ترجمه بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
اصغری، ‌حسنعلی؛ قاسمی، ‌حاکم و کشاورز‌ترک، ‌عین‌الله (1396). الگوی نهادی آینده‌نگاری راهبردی منطقه‌ای در نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران، راهبرد، 84 (26)، 37- 58.‎
الوانی، سیدمهدی (1388). حکمرانی خوب شبکه‌ای از کنشگران جامعه مدنی،فصلنامه مدیریت توسعه و تحول، 1 (6).
ایزانلو، قاسم؛ خداپرست، مشهدی (1393). ضعف نظام اداری: چالش استراتژیک توسعه منطقه‌ای (مطالعه موردی خراسان شمالی)، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، 19 (1)، 1- 32.‎
بایسته، مرضیه و کلاهی، مهدی (1397). حکمرانی مشارکتی- تطبیقی در منابع طبیعی،هفتمین همایش ملی مرتع و مرتعداری ایران.
پورعزت، علی­ اصغر(1390). مبانی مدیریت دولتی، تهران: انتشارات سمت.
توکلی، الهه؛ میرزاپور، بیتا و جدیدی، رضا ( 1400). نقش سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور حکمرانی متعالی از منظر چالش منابع (انسانی و ذخایر معدنی)، سومین همایش ملی و اولین همایش بین‌المللی حکمرانی متعالی، تهران.
رجایی، فرهنگ (1380). پدیده جهانی شدن، وضعیت بشری و تمدن اطلاعاتی، ترجمه عبدالحسین آذرنگ، تهران: نشر آگه.
رضایی لری، غزل؛ سلاجقه، سنجر و مداحیان، شیوا (1401). طراحی الگوی حکمرانی خوب به‌منظور استحصال نظام­ مند معادن با رویکرد توسعه پایدار (مطالعه موردی: مجتمع صنعتی و معدنی گل­گهر سیرجان)، پژوهشهای مدیریت در ایران، 26 (1)، 31- 54.‎
شریف‌زاده، فتاح و رحمت‌الله، قلی‌پور (1382). حکمرانی خوب و نقش دولت، فرهنگ مدیریت، 4، 48- 56.
شفقت رودسری، آریا و تبرزد، محمدسعید (1400). ارائه الگوی حکمرانی متعالی اسلامی ایرانی براساس اندیشه‌های حضرت امام خمینی (رحمه‌‌الله‌علیه) و مقام معظم رهبری (مدظله­ العالی).فصلنامه تخصصی حکمرانی متعالی، 2(5)، 7- 48.‎
ضمیری، عبدالحسین (1388). حکمرانی مطلوب در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)، چاپ اول، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، معاونت پژوهشی دفتر گسترش تولید علم.
طبقچی اکبری، لاله؛ بابازاده، محمود؛ سامعی، قاسم و آخوندزاده ­یوسفی، طاهره (1399). تأثیرات حکمرانی خوب و اصلاحات مـالی بـر بهره‌وری کل عوامل تولید در بخش صنعت و معدن ایران، مدیریت دولتی.
عباس‌زاده، محمد (1391). تأملی بر اعتبار و پایایی در تحقیقات کیفی.‎
عزیزی، نعمت‌اله (1383). آموزش عالی: راهبردهای پیوند آموزش عالی با نیازهای بازارکار، نشریه پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، 10 (1-2)، 171- 198.
عیوضی، ‌محمد‌رحیم و مرزبان، ‌نازنین (1395). بررسی مؤلفه‌های حکمرانی خوب از منظر امام خمینی (رحمه‌‌الله‌علیه)، مطالعات سیاسی جهان اسلام، 19 (5)، 117- 137.
غیاثوند، ابوالفضل و صبوری، فاطمه (1390). رابطه حکمرانی منابع و رشد اقتصادی در کشورهای دارای منابع معدنی.‎
فرهنگی، کروبی و صادق­ وزیری، فراز (1394). نظریه داده‌بنیاد کلاسیک؛ شرح مراحل تولید نظریه مرکز ثقلی هویت برند توریسم سلامت ایران،مدیریت بازرگانی، 7 (1)، 145- 162.‎
گرجی، محمدرضا (1395). حکومت‌داری و حکمرانی خوب، چالش‌های جهان، 3 (9)، 109- 156.‎
محمدپور، احمد (1390). ارزیابی کیفیت در تحقیق کیفی: اصول و راهبردهای اعتباریابی و تعمیم‌پذیری علوم اجتماعی (علامه طباطبایی).
میدری، احمد (1384). تغییر در سیاست‌های بانک جهانی و پیدایش نظریه حکمرانی خوب، نامه مفید، 42 .
میرشجاعیان، حسین و رهبر، فرهاد (1389). شناخت روابط علّی میان مؤلفه‌های حکمرانی خوب در کشورهای در مخاطره نفرین منابع طبیعی، دوفصلنامه علمی مطالعات و سیاست‌های اقتصادی، 7 (2)، 67- 86.‎
ناظمی­ اردکانی، محمد (1387). حکمرانی خوب بارویکرد اسلامی، علوم انسانی، 17 (76)، 107- 128.
هاشمی‌نسب، مریم سادات (1398). سیستم پاسخگویی مالی در حکمرانی تعالی‌گرا، دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی، 6 (2)، 55- 78.‎
هداوند، مهدی (1384). حکمرانی خوب، توسعه و حقوق بشر، حقوق اساسی، 4.
یوسفیان، الهه؛ فقیهی، ابوالحسن و دانشفرد، کرم ­الله (1400). طراحی الگوی خط‌مشی منسجم حکمرانی آب در ایران، فصلنامه انجمن علوم مدیریت ایران، 16 (64).‎
Adu-Baffour،، Daum، T.، & Birner، R. (2021). Governance challenges of small-scale gold mining in Ghana: Insights from a process net-map study. Land Use Policy،102، 105271.
Cheshire،، Everingham، J. A.، & Lawrence، G. (2014). Governing the impacts of mining and the impacts of mining governance: Challenges for rural and regional local governments in Australia. Journal of Rural Studies،36، 330-339.
Espinosa، (2022). Reducing power disparities in large-scale mining governance through counter-expertise: A synthesis of case studies from Ecuador. The Extractive Industries and Society،9، 101000.
Harimbawa،، Sumaryadi، I. N.، Djohan، D.، Mulyati، D.، & Achmad، M. (2022). The Collaborative Governance with Focus on Controlling the Illegal Mining in Indonesia. Croatian International Relations Review،28(89)، 209-224.
Kansheba، M. P.، & Marobhe، M. I. (2022). Institutional quality and resource-based economic sustainability: the mediation effects of resource governance. SN business & economics،2(2)، 1-24.
Kaufmann،، Kraay، A.، & Mastruzzi، M. (2006). Governance Matters 2006: Worldwide Governance Indicators.
Levinsohn، (2003). The World Bank's poverty reduction strategy paper approach: good marketing or good policy?(Vol. 21). UN.
Martins، (2019). Challenges and opportunities for a successful mining industry in the future. Boletín geológico y Minero،130(1)، 99-121.
Mundial، (2006). A Decade of Measuring the Quality of Governance-Governance Matters 2006-Worldwild Governance Indicators. Washington DC: World Bank.
World bank institute (2012).governance data web-interactive inventory of datasets and empirical tools.
world-mining-data.info