نقد سند آمایش سرزمین استان قزوین با رویکرد حکمرانی منطقه‌ای

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته اقتصاد، جهاد دانشگاهی، قزوین، ایران

2 کارشناسی ارشد ارتباطات اجتماعی، جهاد دانشگاهی، قزوین

3 کارشناسی اقتصاد کشاورزی، جهاد دانشگاهی، قزوین

چکیده

تدوین سند آمایش سرزمین استان قزوین از سال 1386 شروع و مطالعات اولیه آن در سال 1392 به اتمام رسید. در این مطالعات، وضع موجود، توان بوم‌شناختی، آینده‌نگری و سیاست‌گذاری آمایش و ساختار اجرایی استان آمده است. پیشتازی استان قزوین در تدوین سند، نبود شکل‌گیری گفتمان علمی، نبود نمونه‌های انجام‌شده قبلی و نیز نبود تصریح در سیاست‌های ملی، به ایجاد مسائل و مشکلات گوناگونی در سند منجر شده است. به این سبب ازآنجا‌که اسناد آمایش سرزمین در توسعه بلندمدت هر منطقه و سرنوشت مردم آن تأثیر به‌سزایی دارد، لازم است همواره مورد نقد کارشناسان و خبرگان قرار بگیرد و به‌روزرسانی شود؛ لذا این مطالعه در مباحث نظری از روش اسنادی و برای نقد سند از مصاحبه عمیق با خبرگان و متخصصان (روش کیفی) بهره برده است. سرانجام برای تحلیل و جمع‌بندی آن از نرم‌افزار مکس کیودا استفاده شده است. نتایج مطالعه در دو بخش ارائه شده است. اول، نقد سند بر اساس مؤلفه­های اصلی حکمرانی منطقه­ای و دوم، دیگر مسائل در زمینه تدوین اسناد استانی. در بخش اول به برنامه‌ریزی یک‌پارچه چندبخشی، تمرکززدایی، توسعه پایدار، مشارکت عمومی، ‌ثبات سیاسی، آمار و اطلاعات منطقه­ای و توجه به ظرفیت­های طبیعی و در بخش دوم به منطقه‌بندی طبیعی، تعارض اسناد و ظرفیت مناطق در تحقق الگوی حکمرانی منطقه‌ای پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها


احمدی‌پور، زهرا؛ جعفرزاده، حسن و میرزایی، محمدرضا (1393). تحلیل کارکردی تقسیمات کشوری در اجرای برنامه‌های آمایش سرزمین با تأکید بر ایران، مجله برنامه‌ریزی منطقه‌ای، شماره 14: 12 ـ 1.
استیموس، رابرت و استاو، راجر آر. (1398). توسعه درون‌زای منطقه‌ای: رهبری و نهادها، ترجمه محمدحسین شریف‌زادگان و بهزاد ملک پور اصیل، تهران: نشر نی.
حاتمی‌نژاد، حسین (1398). آسیب‌شناسی و ارزیابی طرح‌های آمایش سرزمین در کشور ایران، برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 9(34).
خنیفر، حسین (1389). درآمدی بر مفهوم آمایش سرزمین و کاربردهای آن در ایران، مجله علمی ـ پژوهشی آمایش سرزمین، 2(2): 26 ـ 5.
قاسمی، ابوالفضل؛ قزل‌سفلی، محمدتقی و مسلمی مهنی، یوسف (1399). حکمرانی خوب شهری به‌منزله مرجعیت سیاست‌گذاری شهری؛ تحلیل محتوای برنامه پنجم و ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران، مجلس و راهبرد. 29(101).
یاری، ابوالفضل (1400). مجموعه اسناد آمایش ملی و استان قزوین در نظم نوین قانونی، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه امیرکبیر.
Almughairy Anas M (2019), Rethinking Regional Development Strategies in Saudi Arabia: Planning Processes, Governance, and Implementation, Journal of Sustainable Development; Vol. 12, No. 3.
GE Dazhuan, LU Yuqi (2021), A strategy of the rural governance for territorial spatial planning in China, Journal of Geographical Sciences, 31(9): 1349-1364.
Jonne Hytönen (2019), Limits of localism: Institutional perspectives on communicativeness, neoliberalization and sustainability in Finnish spatial planning, Nordia Geographical Publications.
KONG Weifeng, LIU Hanchu, FAN Jie (2019), The Features and Causes of Spatial Planning Conflicts in China: Taking Urban Planning and Land-Use Planning as Examples, Chinese Journal of Urban and Environmental Studies Vol. 7, No. 2(2019) 1950003(18pages).
Mark Squillace (2019), Rethinking Public Land Use Planning, 43HARV. ENVTL. L. REV. 415.
Sri Kusriyah (2021), Spatial Synchronization and Territorial Planning Policies between Regions and National Spatial Planning, Jurnal Daulat Hukum Volume 4 Issue 2, June 2021.
Xin Lian (2018), Review on Advanced Practice of Provincial Spatial Planning: Case of a Western, Less Developed Province, International review for spatial planning and sustainable development A: Planning Strategies and Design Concepts, Vol. 6 No. 3 (2018), 185-202.